Toelichting

Bijsturingsvoorstellen

In deze najaarsrapportage zijn, gelet op de verschillende ontwikkelingen, bijsturingsvoorstellen opgenomen. Het gaat zowel om voorstellen met een eenmalig als met een blijvend karakter.
Als voorstellen met een blijvend karakter noemen wij in het bijzonder:

daling van de uitgaven aan maatwerkvoorzieningen voor jeugdhulp. Ten opzichte van 2025 is een financieel voordeel ontstaan door het wegvallen van enkele cliënten met zeer intensieve (verblijfs)zorg. Hoewel in de toekomst opnieuw cliënten met vergelijkbare zorgvragen kunnen instromen, bijvoorbeeld op basis van een externe verwijzing of rechterlijke uitspraak, ligt sinds de tweede helft van 2025 de nadruk op specifieke aandachtspunten zoals versterking van de casusregie en een intensievere samenwerking tussen beleid, contractmanagement en aanbieders;
personele capaciteit voor een effectieve uitvoering van de Aanpak Voorkomen Escalatie (AVE) binnen de Wet aanpak meervoudige problematiek sociaal domein (Wams) voor zowel Jeugd als Participatie;
uitbreiding van personele capaciteit voor taken en werkzaamheden op het gebied van handhaving. De invoering van de Omgevingswet, de complexiteit en toename van toezicht- en handhavingstaken (evenementen, inzet voor de Algemene Plaatselijke Verordening (APV), bestuursrechtelijke handhaving en ondermijning) en de juridische taken op Openbare orde, veiligheid en sociaal domein (Alcoholwet, bezwaar en beroepsprocedures, subsidie coördinatie) zorgen voor een structureel hogere werkdruk. Ook vragen landelijke en regionale ontwikkelingen om een grotere inzet op samenwerking, coördinatie en beleidsontwikkeling;
De Cyberbeveiligingswet (Cbw) en de Wet weerbaarheid kritieke entiteiten stellen strengere eisen aan de digitale weerbaarheid en continuïteit van gemeenten. De implementatie vraagt om een cyberrisicoanalyse, passende beheersmaatregelen, duidelijke governance en zorgvuldig ingerichte meldprocessen. Voor de uitvoering is personele capaciteit nodig.

Als belangrijkste voorstellen met een eenmalig karakter noemen wij hogere opbrengsten van de algemene uitkering uit het gemeentefonds door verrekeningen uit voorgaande jaren, de effecten van de Septembercirculaire 2026 algemene uitkering, een vangnetuitkering op basis van de Participatiewet en een incidentele verlaging van de opbrengsten uit de toeristenbelasting in verband met een verschil in timing tussen de raming in de begroting en wanneer de opbrengsten daadwerkelijk worden ontvangen.

Specifieke uitkeringen (SPUK) voor uitvoering rijksbeleid

In deze najaarsrapportage zijn specifieke uitkeringen van het Rijk opgenomen. Deze uitkeringen stelt het Rijk beschikbaar voor uitvoering van bepaald rijksbeleid. De Rijksoverheid bepaalt hoeveel geld de gemeente hiervoor krijgt en waar de gemeente het geld aan uitgeeft.
De kosten voor de aanschaf en exploitatie van woonunits voor de opvang van statushouders (nareisgezinnen) en/of Oekraïense vluchtelingen zijn in deze najaarsrapportage opgenomen. Voor de dekking van deze kosten loopt een aanvraag bij het Rijk voor een bijdrage op grond van de specifieke uitkering Doelgroep Flexibele Regeling (DFR). Daarnaast zijn middelen ontvangen op grond van de specifieke uitkering Hotel- en Accommodatieregeling (HAR+) en de Decentralisatie Uitkering Tijdelijk Onderdak (DUTO). In deze najaarsrapportage stellen wij voor om deze middelen te reserveren om de kapitaallasten die voortvloeien uit de aanschaf van de woonunits vanaf 2030 te dekken.
Verder zijn middelen opgenomen vanuit de specifieke uitkering Opvang ontheemden Oekraïne voor compensatie van de kosten van de opvang van Oekraïense vluchtelingen. Op grond van de te verwachten totale kosten voor dit jaar voor uitvoering van deze regeling verwachten wij een voordelig resultaat van ongeveer € 750.000. Dit resultaat is verwerkt in deze najaarsrapportage.

Financieel meerjarenperspectief (FMP)

Door de verwerkte ontwikkelingen in deze najaarsrapportage laat het huidige begrotingsjaar 2026 een stijging van het positieve saldo zien van afgerond € 229.000 naar € 1.697.600. De structurele effecten van deze rapportage hebben wij verwerkt in de nieuwe Meerjarenprogrammabegroting 2027-2030.